Project 13-3: Optimaliseren de volgende stap in HNT

Aanmelders
Koppert, Grodan, Priva, Ludvig Svensson, Paskal, 
Rijk Zwaan, van Dijk heating en GreenQ
Innovatie
Energiebesparing door beperking van de verdamping
Teelt  
Tomaten (Cappricia RZ)
Aanvang project         
Januari 2013
Afsluiting project
December 2013
Projectleider
Marc Grootscholten (GreenQ)

 

Doel project

Energiebesparing door beperking van de verdamping, o.a. door het gebruik van klimaatscherm in de zomer (Ludvig Svensson). In drie afdelingen worden diverse aspecten van Het Nieuwe Telen met elkaar vergeleken en gedemonstreerd.

Afdeling 7: NatuGro-concept (Koppert).

Afdeling 8: Watergeefconcept (Grodan).

Afdeling 9: Klimaatmonitoring via TopCrop (Priva).

Omschrijving project

In de afdelingen 7, 8 en 9  van het GreenQ Improvement Centre wordt een combinatieproef gehouden, waarbij diverse aspecten van Het Nieuwe Telen met elkaar worden vergeleken en gedemonstreerd. Vooral besparing van energie door beperking van de verdamping staat hierbij centraal.

In afdeling 7 worden 2 lichtdoorlatende energieschermen toegepast in combinatie met kasluchtontvochtiging. Verder wordt hier het NatuGro-concept van Koppert toegepast.

In afdeling 8 wordt een dubbel (lichtdoorlatend) energiescherm gecombineerd met een lichtdoorlatend energiescherm in de winter en een diffuzerend klimaatscherm in de zomer. In deze afdeling wordt kasluchtontvochtiging toegepast met behulp van de unit van van Dijk Heating. Grodan voert in deze afdeling een speciale watergeefstrategie uit.

In afdeling 9 wordt geen kasluchtontvochtiging toegepast. Wel worden 2 lichtdoorlatende
energieschermen toegepast in de winter in combinatie met een diffuzerend klimaatscherm in de zomer. Verder wordt in deze afdeling de nieuwe plantgestuurde procesregeling Priva TopCrop toegepast.

De schermen die gebruikt worden in de drie afdelingen zijn van Ludvig Svensson.

In alle drie de afdelingen wordt gebruik gemaakt van het weegsysteem van Paskal en wordt het trostomatenras Cappricia RZ van Rijk Zwaan geteeld.

Uitwerking project

Betrokken Partijen:

  • Wageningen UR Glastuinbouw
  • Samenwerken aan Vaardigheden
  • Ministerie van Economische Zaken
  • Provincie Zuid Holland
  • Van Dijk heating
  • Paskal
  • Grodan
  • Ludvig Svensson
  • Rijk Zwaan
  • Priva
  • Koppert

Ervaringen Participanten

Priva
Meer schermen en minder stoken in HNT heeft gevolgen voor de luchtvochtigheid in de kas. En dat beïnvloedt direct de verdamping van het gewas. Peter Kamp van Priva stelt: “Optimale verdamping is essentieel. Als een plant in staat is optimaal te verdampen, draagt dat in grote mate bij aan de vruchtkwaliteit en de opbrengst. Bij het optimaliseren van het kasklimaat in HNT moet er daarom óók gekeken moet worden naar de verdamping van de plant.” Hij pleit ervoor om de plant op te nemen in de regelkring. Kamp werkt bij GreenQ Improvement Centre in een tomatengewas aan de verdere ontwikkeling van een systeem voor plantgestuurde procesregeling, het zogenaamde TopCrop systeem.

Bij TopCrop wordt de verdamping van het blad gevolgd met plantcamera’s. De verdampingsgegevens die zo worden verzameld, worden vervolgens in een grafiek weergegeven en kunnen op een scherm worden getoond samen met bijvoorbeeld de luchtvochtigheid en de kastemperatuur.
Dit vergroot het inzicht en biedt de mogelijkheid om de instellingen aan te passen zodat het klimaat beter op de behoefte van het gewas kan worden aangepast. De kwaliteit en de productie zullen daardoor omhoog gaan. Het is de bedoeling dat op termijn de gegevens ook automatisch in regeling worden opgenomen.     

Grodan
Het nieuwe kasklimaat bij HNT heeft direct effect op de plantactiviteit en de wateropname. Grodan onderzoekt bij GreenQ Improvement Centre hoe de watergift en de bemesting kunnen worden aangepast aan de verdamping onder de nieuwe omstandigheden. “Het is de kunst om voldoende generatief te blijven zonder dat de opname wordt geremd”, zegt onderzoeker Eelke Hempenius van Grodan. “Dit vereist een andere benadering van het irrigeren en van de EC”.
Als een plant minder verdampt, neemt deze minder water op. Dat heeft gevolgen voor de opname van voedingselementen en het risico is dat er tekorten kunnen ontstaan. Het is zaak om deze tekorten te voorkomen door de EC aan te passen en door te zorgen voor voldoende verversing. Hempenius stelt: “Om een gewas generatief te sturen is het gewenst om later te starten, eerder te stoppen en de EC te verhogen. Er moet daarbij wel worden gelet op een stabiele EC in de mat.”

Koppert
Bij HNT is de luchtvochtigheid in de kas vaak hoger en dat vergroot het risico op schimmelaantastingen en wortelproblemen. Koppert doet daarom onderzoek naar mogelijkheden om de plantweerbaarheid te verhogen zodat er minder chemische gewasbeschermingsmiddelen ingezet hoeven te worden. Het Natugro-concept biedt daarvoor perspectief, aldus Ed Moerman van Koppert. In dit concept wordt tijdens de teelt van een combinatie van producten toegediend, waarmee nuttige organismen in het substraat worden gestimuleerd. “We druppelen een oplossing met amminozuren en plantenextracten mee met de voedingsoplossing en we volgen de ontwikkeling van het gewas en de plantgezondheid. Ook kijken we in deze proef naar het gebruik van biostimulatoren op het blad. Op deze manier kan de plantweerbaarheid worden verbeterd. En dat draagt bij aan het een chemievrije teelt”, zegt Moerman.

Ludvig Svenson
Centraal in HNT staat het beter isoleren van de kas. Daarnaast is het duidelijk geworden dat een gewas natuurlijk licht beter kan benutten als het diffuus is gemaakt. Schermleverancier Ludvig Svensson doet onderzoek bij GreenQ Improvement Centre naar de effecten van een extra scherm en naar het gebruik van het diffuse Harmony-doek in de tomatenteelt. “De teelt staat er goed en dat biedt perspectief. We leren hier nog steeds veel bij over het verder optimaliseren van het gebruik van schermdoek”, aldus Paul Arkestein van Ludvig Svensson.

Paskal
Het Israëlische bedrijf Paskal heeft een draadloos weegsysteem in de kas geïnstalleerd in de proefafdeling en volgt op deze manier de ontwikkeling van het gewas. Het systeem registreert heel nauwkeurig het plantgewicht. De data worden geanalyseerd door speciale software waarmee een groeicurve wordt gemaakt. Deze groeicurve wordt vervolgens gekoppeld aan de klimaatomstandigheden. Dit vergroot het inzicht in gewasontwikkeling in relatie tot het klimaat en kan op termijn een instrument zijn om het kasklimaat en het energiegebruik verder te optimaliseren.

Van Dijk Heating
De proefafdelingen van GreenQ Improvement Centre zijn voorzien van buitenluchtaanzuiging van Van Dijk Heating. Joek van der Zeeuw vertelde dat Van Dijk Heating verder werkt aan de verbetering van de warmteterugwinning bij kasluchtontvochtiging.

Fotografie

Rapportages

Meld u aan voor de rapportages. Klik hier om aan te melden of in te loggen.